Czekamy wszyscy na Wiosnę Kościoła. Kiedyż ona nadejdzie? Na razie nie wszyscy czujemy bijące od niej ciepło i nadzieję, ale wiosna już jest, a źródłem ognia jest Duch Święty! O książce „Wiosna Kościoła. Odnowa Charyzmatyczna w dokumentach episkopatów i komisji teologicznych różnych krajów świata” – pisze Maria Patynowska

Kiedy spojrzałam na tę książę i zobaczyłam, że jest to „zbiór dokumentów”, pomyślałam, że taka książka musi być nudna, bo dokumenty zwykle są nudne. Jakież było moje zaskoczenie! Te „dokumenty” to wspaniałe teologiczne opracowania. Wydawnictwo Zacheusz bardzo postarało się, aby te teksty poznajdować i przetłumaczyć. Sama już od dłuższego czasu interesuję się pneumatologią, czyli dziedziną teologii mówiącą o Duchu Świętym, ale tych tekstów nie znałam. To w Polsce nowość! Wiele twórczego dodają głosy specjalistów, którzy opatrzyli te teksty wstępami i przypisami: o. dr Wit Chlondowski OFM, o. Ireneusz Toczydłowski OFM, ks. Artur Sepioło, o. dr Adam Strojny CCN, ks. dr hab. Tomasz Szałanda.

Niniejsze opracowanie to wspaniała pomoc w szerszym spojrzeniu na problematykę rozeznawania, czym są ruchy charyzmatyczne w Kościele. Czytamy więc, jak „biskupi różnych części świata wypowiadają się oficjalnie na ten temat. Rozstrzygnięcia te stwarzają okazję i możliwość prześledzenia, jak stawiane są akcenty i w jaki sposób episkopaty odnoszą się do różnych aspektów interesującego nas zagadnienia.” Jedno z ważniejszych podsumowań zawartych w tej książce dotyczy ważnego miejsca tych ruchów w Kościele: „Błędne jest stanowisko tych, którzy pozwalają, aby Ruch Odnowy przebiegał na marginesie pracy duszpasterskiej, a następnie skarżą się i umniejszają jej wartość, kiedy zaczynają się pojawiać problemy i wypaczenia, których ostatecznie można było uniknąć. Gdybyśmy my, duszpasterze, dobrze pełnili misję prowadzenia, obrony i zapewniania strawy duchowej naszym wiernym, nic nie mogliby uczynić ci, którzy chcieliby ich zniszczyć” Dlaczego potrzebna jest nam ta lektura? „Kto zna dzieje Ducha Świętego wśród apostołów i w pierwotnym Kościele, ten lepiej zrozumie, co dzisiaj czyni Duch Święty w Kościele i na świecie, a także zda sobie sprawę z tego, że przeżywamy Nową Pięćdziesiątnicę, o którą prosił papież Jan XXIII”

To, co staje się oczywiste po przeczytaniu tej książki, to konieczność uznania, że „zjawisko charyzmatyczności nie jest w Kościele katolickim czymś nowym. Dalej widzimy, że przebudzenie charyzmatów księża biskupi rozpoznają jako dar dla współczesnego Kościoła. Podkreślają także, że charyzmaty nie zastępują sakramentów i nie likwidują maryjności. Wydarzenie Odnowy objawia się jako spontaniczne i oddolne, ale nie jest czymś chaotycznym i destrukcyjnym. Duch Święty jest Bogiem porządku.” Autorzy pokusili się o „zebranie i usystematyzowanie całości nurtu szeroko rozumianej Odnowy Charyzmatycznej w kilka punktów, które stanowią zarazem osiem błogosławieństw dla Kościoła:

  1. Świadoma wiara i osobista decyzja wiary w Chrystusa. Nikt bez pomocy Ducha Świętego nie może złożyć wyznania wiary;
  2. Wołanie o Ducha Świętego. Chrzest w Duchu Świętym i otwartość na codzienne natchnienia;
  3. Czytanie i rozważanie Słowa Bożego. Pismo Święte jako źródło wiary i pobożności rozumiane zgodnie z tradycją Kościoła;
  4. Gorliwość ewangelizacyjna. Przynagla nas duch wiary, który wprawia w ruch zasadę: uwierzyłem, dlatego przemówiłem;
  5. Rola laikatu w misji Kościoła. Realizowana jest formacja podstawowa i odkrywane są pola zaangażowania;
  6. Życie wspólnotowe w małych grupach. Parafia funkcjonuje jako wspólnota wspólnot;
  7. Posługa charyzmatyczna jako normalne życie wspólnoty;
  8. Żywa i żarliwa modlitwa uwielbienia. Wzajemne zachęcanie siebie przez psalmy, hymny i pieśni pełne Ducha.

Każdemu z tych zagadnień poświęcony jest w sposób szczególny jeden z dokumentów. Zauważyli to autorzy i w ten sposób uszeregowali zagadnienia. To bardzo odkrywcze podejście do tematu.

To, co znajdujemy w książce, to nie jakieś suche treści prawne, jakie bywają w dokumentach, ale każdy z tekstów pisany jest językiem duszpasterza i zawiera praktyczne wskazówki. Określane są zarówno zadania kapłana, jak i wskazówki praktyczne dla roli lidera świeckiego. Bardzo często powtarzane jest przypomnienie o konieczności rozeznawania otrzymywanych i używanych charyzmatów. Dokumenty poruszają zagadnienia charakterystyczne dla odnowy charyzmatycznej, próbując je zdefiniować, co nie jest takie proste. Dowiadujemy się, jak działają grupy modlitewne, czym jest chrzest w Duchu, spoczynek w Duchu, nakładanie rąk, Seminaria Odnowy Wiary, osobiste doświadczenie religijne, nazwane też doświadczeniem duchowym, charyzmaty uzdrawiania i uwolnienia. Wymienione zagadnienia niekiedy wspominane są w kontekście tego, że stanowią w Kościele coś nowego, a wiele osób nazywa je „zagrożeniami”. Czy są to jedynie niebezpieczeństwa, czy też może są to dary? Kardynał Ratzinger w swoim Raporcie o stanie wiary pisze: „Podobnie jak każda rzeczywistość ludzka, również ruch Odnowy w Duchu Świętym narażony jest na pomyłki, nieporozumienia lub popadanie w przesadę. Jednak prawdziwym niebezpieczeństwem jest fakt dostrzegania wyłącznie niebezpieczeństw zamiast daru, który oferował nam Duch Święty” (s. 170).

Jedną z kontrowersji ruchów charyzmatycznych jest ich stosunek do kultu maryjnego. Autorzy zauważają, że prawdziwy Ruch Odnowy nie pomija Maryi Dziewicy, jak twierdzą niektórzy. Trzeba by nie znać ruchów charyzmatycznych, aby tak uważać. Duszpasterze zachęcają do synowskiej miłości do Matki Bożej i Kościoła „Kto może nauczyć nas żyć w Duchu Jezusa lepiej niż ta, która już doświadczyła pełni Jego życia – Maryja, Matka Boża. Potrzebujemy wciąż więcej i więcej uczyć się od niej, jak poddawać nasze życie Duchowi Świętemu. Jak pokazuje nam to ona: Niech mi się stanie według Twego słowa (Łk 1,38)”. Osoby Maryi nie sposób rozpatrywać w odłączeniu od Ducha Świętego. Autorzy zalecają kontemplację pięknych słów Pawła VI: „To Duch Święty, który napełnił łaską osobę Maryi w pierwszej chwili poczęcia, odkupił ją w najbardziej doskonały sposób ze względu na zasługi Chrystusa Zbawiciela ludzkości, a tym samym uczynił ją Niepokalaną (por. Pius IX, Ineffabilis Deus, XII-8-54).

Bardzo odkrywczym aspektem tej publikacji jest częste cytowanie klasyki literatury duchowej, jaką  są pisma Św. Jana od Krzyża. Kiedy mowa jest o tym, że Sobór Watykański II przypomina, że „o dary nadzwyczajne nie należy się ubiegać lekkomyślnie” następuje szeroka ilustracja tego zagadnienia zaczerpnięta z myśli klasyka literatury karmelitańskiej Św. Jan od Krzyża, który „ze swojej strony szanuje szczególne nadprzyrodzone dary, które mogą być udzielane. Zaprasza tylko, by ich nie poszukiwać i nie szczycić się ich nadzwyczajnymi efektami. Wyjaśnia, że: „Objawienia te są środkiem i okazją do postępu i przez nie Bóg podnosi dusze. Z tego powodu nie można źle o nich sądzić, lękać się ich czy gorszyć się nimi. Trzeba raczej wielkiej łagodności i dobroci dla takich dusz, trzeba dodawać im odwagi i ułatwiać im wyznanie. Dobrze też będzie, gdyby zaistniała taka potrzeba, rozkazać im to formalnie, ponieważ w wyznawaniu ich niektóre dusze zwykły odczuwać taką trudność, że aż tego rodzaju środkami trzeba je przymuszać. Trzeba je prowadzić przez wiarę, ucząc je łagodnie odwracać oczy od wszystkich tych rzeczy i podając im naukę, w jaki sposób dla postępu swego mają z nich ogołacać pożądanie i ducha. Trzeba pouczać je, że przed Bogiem więcej znaczy jeden akt woli spełniony w miłości niż wszystkie widzenia i obcowania niebieskie”, tenże, Droga na Górę Karmel, księga II, rozdział 22/19, s. 288.

Maria Patynowska

Wiosna Kościoła, Odnowa Charyzmatyczna w dokumentach episkopatów i komisji teologicznych różnych krajów świata, Wydawnictwo Zacheusz, Cieszyn 2019

 

 

 

 

 

Udostępnij